Hoe meerdere waarheden ontstaan (en waarom dat geen meningsverschil is)
Het lijkt een meningsverschil
Het lijkt vaak alsof mensen het simpelweg niet met elkaar eens zijn.
Een gesprek loopt stroef, standpunten verharden en voordat je het doorhebt ontstaat er frictie. De één ziet het zo, de ander ziet het anders, en ergens daartussenin ontstaat het idee dat er sprake is van een meningsverschil, maar dat is lang niet altijd wat er werkelijk gebeurt.
Wat vaak een meningsverschil lijkt, is meestal geen verschil van mening, maar een verschil in werkelijkheid. Mensen baseren hun oordeel op wat voor hen waar is, en dat is zelden hetzelfde.
Hoe die werkelijkheid ontstaat
Die werkelijkheid ontstaat niet zomaar. Iedereen kijkt naar dezelfde situatie, maar ziet andere dingen, gebruikt andere definities en vult ontbrekende informatie op zijn eigen manier in. Wat niet wordt uitgesproken, wordt aangevuld met aannames, vaak zonder dat iemand zich daarvan bewust is. Dat geheel wordt vervolgens beoordeeld vanuit een eigen referentiekader, gevormd door eerdere ervaringen, kennis en context.
Op basis daarvan vormt ieder voor zichzelf een beeld van wat er aan de hand is. Dat beeld voelt logisch. Het klopt ook, binnen dat kader, maar zodra je datzelfde beeld in een ander kader plaatst, klopt het niet meer.
En precies daar ontstaat het verschil. Niet omdat mensen het oneens zijn over hetzelfde, maar omdat ze het in feite over iets anders hebben.
Wat je in de praktijk ziet
Dat wordt pas echt zichtbaar in concrete situaties.
Neem een gesprek waarin iemand zegt dat iets niet lekker loopt. Voor diegene betekent dat dat er weinig afstemming is, dat dingen langs elkaar heen gebeuren en dat het onduidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is. De ander kijkt naar dezelfde situatie en ziet dat er geen conflicten zijn, dat het werk wordt opgepakt en dat alles in grote lijnen doorgaat. Vanuit dat perspectief is er weinig reden om te zeggen dat het niet goed gaat.
Beiden hebben gelijk, maar ze bedoelen iets anders met wat “goed” is.
Of neem een situatie waarin iemand aangeeft dat er meer structuur nodig is. Voor de één betekent dat helderheid, voorspelbaarheid en minder afhankelijkheid van losse afspraken. Voor de ander voelt dat als beperking, vertraging en onnodige complexiteit. Wat voor de één een oplossing is, voelt voor de ander als een probleem.
Ze reageren niet op hetzelfde begrip, ook al gebruiken ze hetzelfde woord.
Zelfs in iets kleins gebeurt dit. Iemand stuurt een kort bericht zonder uitleg. De één leest dat als afstandelijk of ongeïnteresseerd. De ander denkt er niet eens bij na en gaat ervan uit dat diegene gewoon druk is. De situatie is hetzelfde, maar de betekenis die eraan wordt gegeven verschilt volledig.
De feiten veranderen niet. De werkelijkheid die daarop wordt gebouwd wel.
Zolang dat onderliggende verschil niet zichtbaar wordt, blijft het voelen als een meningsverschil. Mensen proberen elkaar te overtuigen, terwijl ze ieder vanuit een andere werkelijkheid redeneren. Dat maakt het gesprek stroever dan nodig is, omdat de kern niet wordt geraakt.
Een ander vertrekpunt
Pas wanneer duidelijk wordt waar die verschillen ontstaan, verschuift het gesprek. Niet meer naar wie er gelijk heeft, maar naar wat iemand eigenlijk ziet, bedoelt en aanneemt.
Dat is een fundamenteel ander vertrekpunt.
Hoe ik help
Ik maak zichtbaar welke begrippen, aannames en informatiebronnen achter verschillende werkelijkheden liggen. Door die naast elkaar te zetten, ontstaat een gedeeld vertrekpunt en wordt helder waar het gesprek werkelijk over moet gaan.
Herken je dat verschillende waarheden binnen jouw team of organisatie naast elkaar bestaan?
In een Boutique Session brengen we samen in kaart waar die verschillen ontstaan en wat nodig is om weer vanuit hetzelfde vertrekpunt te werken.
Samen zorgen we dat het klopt.
BOUTIQUE SESSION
Helder krijgen waar het vastloopt.
Merk je dat iets in je organisatie niet goed loopt, maar is nog niet duidelijk waardoor? In 60 minuten brengen we in kaart wat er gebeurt en waar mensen, afspraken, informatie of systemen niet goed op elkaar aansluiten. Daarna weet je wat eerst aandacht nodig heeft en welke stap je kunt zetten.